على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
933
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و زشت بر زبان راندن . تقحزم ( taqahzom ) م . ع . تقحزم فى امره : در آويخت در آن كار . تقحزن ( taqahzon ) م . ع . افتادن از بىتابى زد و كوب يق ضربه حتى تقحزن اى سقط و وقع . تقحل ( taqahhol ) م . ع . پوست بر استخوان خشك گرديدن و خشك اندام گشتن . تقحلز ( taqahloz ) م . ع . بر زمين افتادن از بىتابى يق ضربه فتقحلز . تقحم ( taqahhom ) م . ع . تقحمت الفرس به : سرنگون افگند اسب او را . تقحيب ( taqhib ) م . ع . سرفه زده گرديدن . تقحيز ( taqhiz ) م . ع . زدن . و بر جهانيدن . و درشت گفتن كلام را . تقحيص ( taqhis ) م . ع . دور كردن . تقحيط ( taqhit ) م . ع . گشن دادن خرمابن را . تقحيم ( taqhim ) م . ع . بىانديشه در آوردن كسى را در كارى و چيزى را در چيزى و بر روى انداختن اسب سوار را . تقخية ( taqxeyat ) م . ع . آب بينى بزشتى انداختن . تقدة ( teqdat ) و ( taqdat ) و ( taqedat ) ا . ع . گشنيز و زيرهء رومى و ديگافزار . تقدد ( taqaddod ) م . ع . شكافته شدن . و بريده گرديدن . و مختلف و متفرق شدن قوم . و خشك شدن هر چيزى . و پارهپاره شدن جامه . و بهزال در آمدن ناقه و يا لاغر بودن . و فربه شدن گرفتن . تقدر ( taqaddor ) م . ع . آماده شدن . تقدس ( taqaddos ) م . ع . پاك شدن . تقدس ( taqaddos ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و پارسائى . تقدس ( taqaddasa ) پ . كلمهء فعل - مأخوذ از تازى - يعنى پاك و پاكيزه است . و تقدس و تعالى : پاك و پاكيزه و بلند مرتبه است . تقدع ( taqaddo ' ) م . ع . تقدع له بالشر : آمادهء بدى گشت مر او را . تقدم ( taqaddom ) م . ع . پيش آمدن . و بسيار پيشى نمودن . و داستان در نهادن . و تقدم اليه فى كذا : فرمود يا وصيت كرد او را در آن . تقدم ( taqaddom ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سبقت و پيش روى و برترى و ترجيح و اولويت . و تقدم داشتن : پيش كردن . تقدمة ( taqdomat ) و ( toqdamat ) ا . ع . پيش رفتگى در جنگ يقال هو يمضى التقدمة و كذلك التقدمة . تقدمة ( toqdemat ) و تقدمة ( taqdeme ) و ( taqdame ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيش كردگى و در پيش شدگى و مقدمه و پيشوا . و زرى كه پيش از كار به كارگر دهند . و باصطلاح طب تقدمة المعرفه : پيشگوئى طبيب از عاقبت مرض كه پيشانديشى نيز گويند . تقدمية ( toqdomiyat ) ا . ع . پيش پيش رفتگى در جنگ . تقده ( taqde ) ا . پ . گشنيز و كزبره . تقدى ( taqaddi ) م . ع . لازم گرفتن راه و روش را يق تقدت به دابته اى لزمت سنن الطريق و تقدى هو عليها . تقديح ( taqdih ) م . ع . لاغر گردانيدن اسب . و فرو رفتن چشم در مغاك . تقديد ( taqdid ) م . ع . بدرازا شكافتن و از بن بريدن . تقدير ( taqdir ) م . ع . تنگ نمودن . و انديشيدن و فكر نمودن در برابر كردن كارى . و قدريه گردانيدن كسى را . و قدره عليه و له : اندازه نمود آن چيز را بر وى و فرمان داد . و قدر الرزق : بخش كرد روزى را . تقدير ( taqdir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قضا و فرمان خدا و سرنوشت و بوش و نوش و نصيب و بهرهء ثابت و تغييرناپذير . و اندازه و قياس و پندار . و بر تقدير : بر قياس و بر پندار . و على اى تقدير : بهر فرضى و بهر قياسى و بهر پندار و تصورى . تقديرات ( taqdiri t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقديرها و سرنوشتها و احكام و اوامر . و تقديرات الهيه : قضا و ارادهء الهى . تقديرى ( taqdiri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه داراى قوهء غير محسوس و غير مادى بود و هر چيز معنوى . تقديس ( taqdis ) م . ع . پاكيزه كردن و به پاكى منسوب نمودن . تقديس ( taqdis ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و طهارت و پاكش و عظمت . تقديم ( taqdim ) م . ع . پيش در آمدن قوله تعالى لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . و پيش فرستادن كسى را . و سوگند خوردن يق قدمت يمينا و دلير گردانيدن . تقديم ( taqdim ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيش در آمدگى و در پيش نهادگى و پيش روى و پيش آمدگى و پيشكش . و تقديم و تأخير : پيش آمدگى و عقب ماندگى . تقديمى ( taqdimi ) ا و ص . پ . پيشكشى و هر چيزى كه به كسى پيشكش كنند . تقذح ( taqazzoh ) م . ع . تقذح له بشر : بدى بر انگيخت بر وى . تقذر ( taqazzor ) م . ع . پليد شمردن كسى را و كراهت داشتن .